Cứng lên không có nghĩa là nhất định phải mổ
Ngực cứng lại thì có nhất thiết phải mổ không? Co thắt bao xơ đúng là lý do mổ lại thường gặp nhất, nhưng không phải ca co thắt nào cũng thuộc diện phẫu thuật. Việc đầu tiên là xác định bạn đang ở giai đoạn nào. U&U Plastic Surgery hai mươi năm chỉ làm ngực, và chúng tôi sẽ đi cùng bạn theo đúng thứ tự.
Tham vấn y khoaKim Ki-gap · Viện trưởng đại diện khoa Phẫu thuật Thẩm mỹ
Co thắt bao xơ là gì
Khi túi độn vào cơ thể, quanh nó hình thành một lớp màng mỏng gọi là bao xơ. Bản thân việc đó là phản ứng bình thường. Vấn đề bắt đầu khi bao xơ này dày lên hoặc co lại. Nó siết lấy túi độn, ngực cứng lại, dáng bị đẩy lên cao hoặc tròn ra, nặng thì đau. Trạng thái đó gọi là co thắt bao xơ.
Nhiều người hỏi chúng tôi có phải do ca mổ trước làm hỏng không. Không đơn giản như vậy. Co thắt bao xơ thường xuất hiện rất lâu sau mổ, và có khi chỉ ở một bên. Nên nếu chỉ thay túi độn mới mà không tìm ra nguyên nhân, tình huống cũ có thể lặp lại.
Giai đoạn khác nhau thì phán đoán cũng khác
Bảng dưới đây giúp bạn hiểu mình đang ở đâu, không phải bảng tự chẩn đoán. Quyết định thật sự dựa vào thăm khám và siêu âm.
| Trạng thái | Điều bạn cảm nhận | Cách xử lý thông thường |
|---|---|---|
| Sớm | Nhìn tự nhiên, sờ vào cũng mềm. | Không thuộc diện điều trị. Chỉ theo dõi qua khám định kỳ. |
| Sờ thấy chắc | Dáng vẫn ổn nhưng sờ thấy chắc hơn trước. | Phần lớn là theo dõi, kiểm tra định kỳ xem có tiến triển không. |
| Biến dạng thấy rõ | Thấy rõ ngực bị đẩy lên trên hoặc tròn vo lại. | Giai đoạn bắt đầu cân nhắc mổ lại. |
| Kèm đau | Ngoài cứng và biến dạng còn có đau. | Cân nhắc mổ lại một cách tích cực. |
Nguyên nhân vẫn chưa quy về một yếu tố nào
Nguyên nhân chính xác vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Nhiễm khuẩn, chảy máu trong mổ, phản ứng viêm, cơ địa từng người được cho là cùng tác động. Vì vậy cách giải thích chỉ tay vào một thủ phạm duy nhất thường không chính xác.
Không xác định được nguyên nhân cũng có nghĩa là không thể hứa phòng ngừa. Điều đã biết là giảm tổn thương mô và chảy máu trong mổ, tạo khoang đặt túi sạch và chính xác, tuân thủ chăm sóc giai đoạn hồi phục có thể giúp hạ thấp nguy cơ. Đó cũng là một phần lý do chúng tôi theo hướng giảm tổn thương mô đến mức thấp nhất, trong đó có Preserve.
Với mổ lại, phân tích nguyên nhân còn quan trọng hơn nữa. Dành thời gian truy "vì sao nó xảy ra" thay vì chỉ thay túi độn mới là thứ tạo ra khác biệt về kết quả.
Những lựa chọn trong điều trị
Tổ hợp thay đổi theo mức độ và nguyên nhân. Phối hợp bốn phương án dưới đây thế nào chính là bản thiết kế của ca mổ lại.
Lấy một phần bao xơ
Chỉ dọn phần dày lên, phần còn lại giữ nguyên. Phạm vi mổ nhỏ nên hồi phục nhanh, nhưng tùy tình trạng, chỉ chừng đó có thể chưa đủ.
Lấy toàn bộ bao xơ
Lấy toàn bộ bao xơ. Cân nhắc khi co thắt nặng hoặc bản thân bao xơ có dấu hiệu bất thường. Đây là mảng giám đốc chuyên môn trực tiếp làm.
Thay túi ngực
Thay túi độn cũ bằng túi mới. Phần lớn trường hợp làm cùng lúc với xử lý bao xơ, và khi thay thì loại túi độn được xem xét lại từ đầu.
Thiết kế lại khoang đặt
Nếu cần, vẽ lại lớp đặt túi hoặc phạm vi khoang. Có trường hợp dùng kèm trung bì nhân tạo.
Chỉ sờ bằng tay thì chưa đủ
Sờ nắn có thể xác nhận ngực cứng. Nhưng bên trong đang xảy ra chuyện gì thì sờ không biết được. Tại U&U, chúng tôi siêu âm tuyến vú để kiểm tra có co thắt và viêm hay không, túi độn có bị lật không, bao xơ dày bao nhiêu, có vỡ không, mô xung quanh có bất thường không, rồi mới kết luận.
Bước kiểm tra này quan trọng vì cứng chưa chắc đã do co thắt. Nếu có vỡ túi hay nguyên nhân khác chồng lên, cách xử lý đổi hoàn toàn. Nên mổ lại bắt đầu từ thăm khám, không phải từ phỏng đoán.
Những lúc nên đi kiểm tra
Danh sách dưới đây là lý do để đi khám một lần, không có nghĩa bạn cần mổ.
- Cảm giác ngực cứng hơn trước kéo dài từ vài tuần trở lên.
- Chỉ một bên đổi dáng hoặc trông như bị đẩy lên trên.
- Khi nằm xuống không dàn ra tự nhiên mà vẫn giữ nguyên hình.
- Xuất hiện cảm giác đau hoặc căng kéo.
- Đã mổ từ lâu nhưng chưa từng siêu âm kiểm tra lần nào.
- Bạn từng mổ lại vì co thắt trước đây.
Khả năng tái phát, chúng tôi không nói là không có
Sau mổ lại, co thắt vẫn có thể quay lại. Nếu nơi nào nói là không thể, câu đó không đúng sự thật. Điều chúng tôi nói được là phân tích nguyên nhân và lên kế hoạch mổ theo đó có thể giúp giảm nguy cơ.
Vì vậy sau mổ lại chúng tôi vẫn khuyên bạn khám định kỳ. Siêu âm tuyến vú cho thấy tình trạng túi độn và bao xơ, có thay đổi thì phán đoán sớm được. Co thắt phát hiện càng sớm thì lựa chọn càng rộng. Bỏ khám mới là điều bất lợi nhất.
Tên gọi của các ca mổ bao xơ dễ gây rối
Nhiều bạn gặp các thuật ngữ en bloc, capsulectomy, capsulotomy trong tài liệu nước ngoài trước khi gặp chúng tôi. Đây là điểm khác nhau thật sự giữa chúng.
| Tên gọi | Làm gì | Thường dùng khi |
|---|---|---|
| Mở bao xơ (capsulotomy) | Không lấy bao xơ ra mà rạch mở để giải phóng lực căng | Bao xơ mỏng và chỉ siết ở một vùng |
| Cắt một phần (partial capsulectomy) | Chỉ lấy ra những phần đã dày lên | Chỉ một phần dày lên, hoặc cần chỉnh cả vị trí |
| Cắt toàn bộ (total capsulectomy) | Lấy toàn bộ bao xơ ra | Bao xơ dày cứng, hoặc đã vôi hóa |
| Lấy nguyên khối (en bloc) | Lấy bao xơ và túi độn ra thành một khối mà không mở bao | Đã xác nhận vỡ túi, hoặc nghi ngờ rò rỉ dịch bên trong |
Những tình trạng dễ bị nhầm là co thắt
Ngực sờ thấy cứng không có nghĩa tất cả đều là co thắt bao xơ. Nguyên nhân khác thì xử trí khác hẳn, nên chúng tôi chốt chẩn đoán trước đã.
Sưng nề giai đoạn đầu sau mổ
Vài tuần đầu sau mổ mô còn sưng nên cứng là chuyện tự nhiên. Chúng tôi không chẩn đoán co thắt chỉ dựa trên độ cứng ở giai đoạn này.
Mật độ của chính mô tuyến vú
Người vốn có mô tuyến vú đặc thì sờ thấy cứng bất kể túi độn. Tiêu chí là có thay đổi so với trước mổ hay không.
Túi độn lệch vị trí
Túi độn trôi lên hoặc tụt xuống thì một vùng bị dồn lại và sờ thấy. Có trường hợp bao xơ vẫn bình thường, chỉ vị trí là vấn đề.
Tụ máu hoặc tụ dịch
Máu hoặc dịch mô tụ quanh túi độn sẽ gây cứng kèm thay đổi kích thước. Siêu âm phân biệt khá rõ.
Kế hoạch mổ can dự vào nguy cơ tái phát ở đâu
Vẫn chưa có cách phòng ngừa co thắt hoàn toàn. Nhưng phần nào của kế hoạch mổ liên quan tới nguy cơ thì đã biết khá nhiều, và kiểm soát những điểm đó là việc chúng tôi làm được.
Lớp đặt túi là một trong số đó. Khi túi độn nằm dưới cơ, phần bề mặt tiếp xúc trực tiếp với mô tuyến giảm đi. Tính chất bề mặt cũng liên quan; bao xơ hình thành khác nhau theo bề mặt là chủ đề đã bàn từ lâu. Vị trí đường mổ cũng vậy. Đường đi qua ống tuyến không cùng điều kiện với đường không đi qua.
Nhưng mỗi yếu tố đều có mặt được mặt mất, không thể quyết chỉ dựa vào nguy cơ co thắt. Độ dày mô, dáng bạn muốn, vị trí sẹo, tiền sử mổ đều được đặt lên bàn cùng lúc. Nếu bạn đã từng tái phát, tổ hợp lần trước là điểm xuất phát cho kế hoạch lần này.
Những điều chúng tôi giữ trong mổ để giảm tái phát
Chúng tôi không bảo đảm được kết quả. Nhưng các bước làm giảm nhiễm khuẩn và tổn thương mô thì có liên quan tới kết quả, nên chúng tôi giữ đúng.
- Chỉ bóc tách rộng đúng mức cần thiết, giảm tổn thương mô và chảy máu
- Không để sót điểm chảy máu. Máu đọng là nơi phản ứng viêm bắt đầu
- Hạn chế tối đa việc túi độn chạm vào da, và chỉ mở bao bì ngay trước khi đặt
- Rửa khoang rồi mới đặt túi độn vào
- Khoang phải vừa với túi. Rộng quá thì vị trí xê dịch, hẹp quá thì bị chèn ép
- Đặt dẫn lưu khi cần, và định thời điểm rút bằng cách theo dõi lượng dịch đọng
Sắp lịch nếu bạn từ nước ngoài sang
Mổ lại do co thắt cần theo dõi nhiều hơn ca mổ đầu, nhất là khi bao xơ được lấy rộng. Nên ngay ở bước tư vấn chúng tôi hỏi bạn ở lại được bao lâu, rồi kiểm tra xem trong khoảng đó có hoàn tất an toàn phạm vi đã lên kế hoạch hay không.
Nếu thời gian ở lại ngắn, chia làm hai lần đến đôi khi tốt hơn là nén lịch. Làm xét nghiệm và chẩn đoán trước, mổ để lần sau. Ngược lại, nếu đã xác nhận vỡ túi hoặc đau rõ thì chờ đợi bất lợi hơn, chúng tôi sẽ quyết nhanh.
Về nước rồi, chúng tôi tiếp tục theo dõi tiến triển qua trực tuyến. Nếu bạn siêu âm ở nơi bạn sống, gửi hình ảnh hoặc bản đọc kết quả sang, chúng tôi xem cùng bạn. Cần kiểm tra gì và vào lúc nào thì trước khi bạn về, chúng tôi ghi ra sẵn.
Cứng lại từ lúc nào thì thứ chúng tôi nghi trước cũng khác
Bắt đầu từ khi nào chính là điểm xuất phát của chẩn đoán. Bạn cho biết mốc thời gian thì phạm vi cần kiểm tra sẽ hẹp lại.
| Mốc thời gian | Cái cứng ở giai đoạn này là | Việc chúng tôi làm trước |
|---|---|---|
| Vài tuần ngay sau mổ | Giai đoạn mô còn sưng nên sờ thấy cứng | Theo dõi xem có đang đi theo hướng xẹp sưng không |
| Trong vòng vài tháng | Sưng đã xẹp mà vẫn cứng thì thuộc diện phải kiểm tra | Siêu âm xem bao xơ, viêm và có dịch tụ hay không |
| Sau một năm | Tiến triển từ từ hay đổi đột ngột, chỗ rẽ nằm ở đây | Xem tốc độ thay đổi cùng với việc có đau hay không |
| Túi độn đã lâu năm | Ngoài co thắt còn có thể chồng thêm vỡ hoặc lệch vị trí | Kiểm tra tình trạng túi độn trước rồi tách nguyên nhân ra |
Khi nào dùng trung bì nhân tạo và khi nào không
Sau khi lấy bao xơ trên diện rộng, lớp che phủ chỗ đó cũng mất đi. Nếu mô của bạn vốn đã mỏng, túi độn có thể lộ rõ hơn hoặc sờ thấy viền. Những lúc đó chúng tôi cân nhắc trung bì nhân tạo làm vật liệu gia cố. Lấy bao xơ toàn phần và trung bì nhân tạo nằm trong phạm vi khám chữa của bác sĩ trưởng.
Chỉ có điều không phải ca mổ lại vì co thắt nào cũng dùng. Mô đủ dày và phạm vi lấy không rộng thì không cần. Thêm một vật liệu nghĩa là thêm một loạt thứ phải tính, nên chỉ dùng khi thật sự cần.
Và chúng tôi không nói rằng đặt trung bì nhân tạo vào thì sẽ không tái phát. Đây là một lựa chọn gia cố chỗ đã mỏng đi, không phải thiết bị ngăn co thắt. Chúng tôi giải thích vì sao cần hoặc vì sao không cần rồi mới quyết.
Mang theo những thứ này thì đánh giá nhanh hơn
Không có cũng vẫn khám được. Chỉ là có những thứ dưới đây thì phạm vi phải kiểm tra giảm đi rất nhiều.
Hồ sơ ca mổ trước
Hãng và dòng túi độn, kích thước, thời điểm mổ, vị trí đường mổ. Nhớ được đến đâu nói đến đó là được. Có thẻ bảo hành thì chụp ảnh gửi cho chúng tôi.
Hình ảnh đã chụp trước đây
Có siêu âm hay phiếu đọc kết quả từ nơi khác thì so được với hiện tại. Biết chiều hướng thay đổi chính xác hơn là chỉ nhìn một thời điểm.
Bắt đầu từ khi nào
Cứng dần dần hay một ngày nào đó đổi hẳn. Khác biệt ấy thu hẹp nguyên nhân. Ngày tháng không chính xác cũng không sao, có mạch thời gian đại khái là đủ.
Cơn đau ra sao
Là cảm giác căng kéo, hay ấn vào mới đau, hay để yên cũng đau. Và theo thời gian có mạnh lên không, xin cho chúng tôi biết.
Khi chỉ một bên bị, bên còn lại nhìn thế nào
Co thắt chỉ ở một bên không phải chuyện hiếm. Những lúc đó mổ lại chỉ một bên đương nhiên là được. Bên kia đang ổn thì không có lý do gì phải động vào.
Chỉ là bên kia chúng tôi vẫn siêu âm cùng lúc. Nếu là túi độn đặt cùng thời điểm thì dù nhìn ngoài vẫn ổn, độ dày bao xơ hay vị trí có thể đã đổi. Kiểm tra thấy không vấn đề gì thì cứ để nguyên.
Và khi chỉ một bên thay túi mới, hai bên sẽ chạy theo hai lịch trình khác nhau. Nghĩa là không có gì bảo đảm cân đối chỉnh hôm nay vài năm sau vẫn y vậy. Chúng tôi nói cả phần này rồi để bạn chọn hướng.
Những thay đổi chúng tôi dặn bạn theo dõi sau mổ lại
Co thắt phát hiện càng sớm càng nhiều lựa chọn. Thấy những điều dưới đây thì đừng đợi lần khám sau, hãy liên hệ ngay.
- Khi cảm giác cứng hơn trước kéo dài từ vài tuần trở lên.
- Khi một bên trông bị đẩy lên cao hoặc dáng đã đổi.
- Khi nằm xuống mà không xòe ra, dáng vẫn giữ nguyên.
- Khi mới xuất hiện cảm giác căng kéo hoặc đau.
- Khi kích thước đột ngột thay đổi hoặc có cảm giác sưng.
- Khi đến kỳ siêu âm định kỳ, dù không có triệu chứng gì.
Những câu hỏi thường gặp nhất về co thắt bao xơ
- Cứng rồi thì nhất định phải mổ lại phải không?
- Không. Nếu không đau và biến dạng nhẹ, nhiều trường hợp chỉ theo dõi. Mổ lại được cân nhắc khi đau rõ hoặc dáng đang biến dạng dần. Việc đầu tiên là xác định bạn đang ở giai đoạn nào.
- Uống thuốc hay xoa bóp có đỡ không?
- Chúng tôi không thể nói rằng co thắt đã hình thành sẽ trở lại như cũ chỉ bằng biện pháp không phẫu thuật. Tùy tình trạng vẫn có trường hợp theo dõi và quản lý, nhưng nếu biến dạng và đau đã rõ thì cần quyết định phẫu thuật. Chúng tôi không khuyên dùng phương pháp chưa được xác nhận hiệu quả.
- Bị co thắt thì phải tháo túi ra à?
- Không hẳn. Nhiều trường hợp xử lý bao xơ rồi thay túi độn mới và giữ tiếp. Nhưng nếu co thắt lặp đi lặp lại, hoặc bạn không muốn giữ nữa, thì tháo bỏ cũng là một lựa chọn. Khi đó chúng tôi tư vấn luôn cả dáng ngực sau khi tháo.
- Chỉ một bên bị co thắt, có phải làm cả hai bên không?
- Mổ lại một bên là được. Nhưng cân đối hai bên và khác biệt sau một thời gian phải nhìn cùng nhau, nên chúng tôi kiểm tra cả hai bên trong buổi tư vấn rồi mới quyết.
- Ca mổ làm ở nơi khác, bác sĩ có nhận không?
- Có. Tư vấn mổ lại sau khi bạn đã mổ ở nơi khác là một trong những mảng chính của chúng tôi. Bạn biết được bao nhiêu về ca mổ trước (loại túi độn, thời điểm mổ) thì cho chúng tôi biết bấy nhiêu, chúng tôi sẽ hướng dẫn chính xác hơn.
- Mổ lại vì co thắt thì hồi phục có lâu hơn không?
- Hồi phục sau thay túi đơn thuần và sau mổ lại do co thắt có thể khác nhau. Nhất là khi phải lấy bao xơ trên diện rộng, bạn cần chăm sóc hồi phục thận trọng hơn. Thời gian chính xác chúng tôi sẽ nói sau khi xem tình trạng của bạn.
- Co thắt thường xuất hiện vào lúc nào?
- Thời điểm khác nhau ở mỗi người. Cứng trong vài tuần ngay sau mổ nhiều khả năng là sưng, còn nếu sưng xẹp rồi mà vẫn còn thì thuộc diện phải kiểm tra. Cũng có trường hợp xuất hiện rất lâu sau đó, nên bạn cho biết bắt đầu từ khi nào thì thứ phải xem sẽ hẹp lại.
- Lấy hết bao xơ thì sẽ không tái phát chứ?
- Chúng tôi không thể nói vậy. Phạm vi lấy được quyết từ độ dày, vị trí bao xơ và tình trạng mô, chứ không phải lấy càng rộng càng tốt. Lấy rộng thì việc chăm sóc hồi phục cũng phải thận trọng hơn. Chọn đúng phạm vi hợp với tình trạng mới là cốt lõi của phán đoán.
- Trung bì nhân tạo dùng trong trường hợp nào?
- Chúng tôi cân nhắc nó làm vật liệu gia cố khi mô che phủ chỗ vừa lấy bao xơ trên diện rộng bị mỏng. Lấy bao xơ toàn phần và trung bì nhân tạo thuộc phạm vi khám chữa của bác sĩ trưởng. Chỉ là không phải ca mổ lại nào cũng dùng, và chúng tôi cũng không nói đặt nó vào thì hết tái phát.
- Trước buổi tư vấn nên chuẩn bị gì?
- Hồ sơ ca mổ trước (loại và kích thước túi độn, thời điểm mổ, vị trí đường mổ), siêu âm hay phiếu đọc kết quả từ nơi khác, và mạch thời gian bắt đầu cứng từ lúc nào. Nhớ được đến đâu nói đến đó là được, và không có thì vẫn khám được.
Nên đọc cùng với phần co thắt bao xơ
Xem nhanh hướng dẫn theo từng phẫu thuật
- Cẩm nang chi phí nâng ngực — cấu trúc báo giá & so sánh các nước
- Phẫu thuật chỉnh sửa ngực — bao xơ co thắt & thay túi độn
- Treo ngực sa trễ — chỉnh sửa ngực chảy xệ
- Tạo hình núm vú & quầng vú — tụt núm vú & tuyến vú phụ
- Nâng ngực Motiva
- Tầm soát tuyến vú sau phẫu thuật — Mammotome & siêu âm
- Nâng ngực bằng mỡ tự thân & hybrid
Hãy bắt đầu bằng việc xác định bạn đang ở giai đoạn nào
Gửi ảnh và thông tin ca mổ trước, chúng tôi sẽ nêu hướng đi khái quát cho bạn. Nếu đây là tình trạng chỉ cần theo dõi, chúng tôi sẽ nói đúng như vậy.